شناسایی و تحلیل پیشران‌ها و عوامل موثر بر بحرانغزه 2023؛ نوپدیدگی در تکامل یک بحران

نوع مقاله : علمی - پژوهشی (روابط بین الملل)

نویسندگان

1 استادیار روابط بین‌الملل، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، جمهوری اسلامی ایران .

2 دکتری مسائل ایران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، جمهوری اسلامی ایران.

3 دانشجوی کارشاسی ارشد روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، جمهوری اسلامی ایران.

10.30497/pkn.2025.246621.3182

چکیده

وقوع بحران غزه در 7 اکتبر 2023 با نام عملیات «طوفان الاقصی» به‌عنوان رخدادی نوپدید و بی‌سابقه در تاریخ این بحران باعث توجه بیش‌ازپیش به مسئله فلسطین شده و ضرورت بررسی پرداختن به علل آن می‌تواند منجر به شناخت دقیق‌تر و شناسایی و لزوم کنترل متغیرهای اثرگذار شود. براین اساس، پرسمان اصلی پژوهش آن است که عوامل مؤثر بر پیدایش بحران 7 اکتبر 2023 چیست؟ پژوهش حاضر با بهره‌گیری از مدل پیدایش بحران از الگوی جامع بحران مایکل برچر به‌دنبال ترکیب ساختار و فرایند در تحلیل این بحران است. پژوهش به لحاظ روش‌شناختی اثبات‌گرایانه و ماهیت روش، کمی است و از تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار تحلیل ساختاری میک‌مک استفاده شده است. به‌دلیل ماهیت روشی نرم‌افزار میک‌مک، از ارائه فرضیه خودداری شده و توجه به خروجی نرم‌افزار برای درک پیشران‌ها و متغیرها معطوف شده است. یافته‌ پژوهش پس از تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد باتوجه‌به اثرگذارترین متغیرها یعنی حمایت اقتصادی لجستیکی غرب از اسرائیل، فقدان نمایندگی دولت خودگردان از مردم فلسطین و گرایش‌های سازش‌کارانه این دولت، به نظر می‌رسد تغییر در مقادیر این متغیرها می‌تواند با تأثیر بر سایر متغیرها زمینه‌ کنترل بحران را فراهم نماید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Identifying and analyzing drivers and factors affecting the 2023 Gaza war; an emergent in the evolution of a crisis

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Mahrough 1
  • Aboulqasem Shahriari 2
  • Zahra Rezghi 3

1 Assistant Professor of Political Science (International Relationes), Department of Political Science, Faculty of Law and Politics, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, I.R.Iran.

2 Ph.D in Irans Issues, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, I.R.Iran.

3 Master's student in International Relations, Department of Faculty of Law and Politics, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, I.R.Iran.

چکیده [English]

The outbreak of the Al-Aqsa storm operation on October 7, 2023, represents an emergent and unprecedented military action in the longstanding Israeli-Palestinian conflict and has publicized more attention to the Palestinian crisis. the need to investigate its causes can lead to a more accurate insight to control the influencing variables. This article seeks to address what are the causes and drivers of the October 7 Gaza war? The current research, using Michael Brecher's comprehensive crisis model, focused on trigger/termination stage, seeks to combine structure and process in the analysis of this crisis. The research methodology is positivist, and the nature of the method is quantitative. the data analysis was also done using MICMAC (Impact Matrix Cross-Reference Multiplication Applied to a Classification) structural analysis based on comparing the hierarchy of issues in the various classifications (direct, indirect and potential), which is a rich source of information to determine the major wildcards of a specific domain. Due to the analytical nature of the MICMAC, it is avoided to present a hypothesis and attention is directed to the output of the software to understand the drivers and variables. The findings of the research after analyzing the data show that according to the most effective variables, i.e. the West's logistic economic support for Israel, the lack of representation of the Palestinian Authority by the Palestinian people and the compromise tendencies of this government, it seems that the change in the values ​​of these variables can affect other variables and provide the basis for crisis control.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Al-Aqsa Storm
  • Gaza war
  • International crises
  • Michael Brecher
  • MICMAC
  • Palestine crisis
امین‌آبادی، سیدمحمد و دهقانی فیروزآبادی، سیدجلال (1399). گلچین‌گرایی؛ رهیافتی نو برای تبیین بحران‌های بین‌المللی. فصلنامه پژوهش‌های روابط بین‌الملل. 10(39)، 7-37.
برچر، مایکل (1382-الف). بحران در سیاست جهان: ظهور و سقوط بحران‌ها (ج1). ترجمه میرفردین قریشی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
برچر، مایکل (1382-ب). بحران در سیاست جهان: یافته‌ها و مطالعات موردی (ج2). ترجمه حیدرعلی بلوچی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
برچر، مایکل و ویلکنفند، جاناتان (1382). بحران، تعارض و بی‌ثباتی. ترجمه علی صبحدل، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
بردبار، احمدرضا و عالیشاهی، عبدالرضا (1402). تحلیل جهش پارادایمی جنبش حماس در عملیات 7 اکتبر 2023 (تغییر رویکرد پدافندی به آفندی). فصلنامه علمی بحران پژوهی جهان اسلام. 10(29)، 82-114.
دهشیری، محمدرضا و گلستان، مسلم (1395). الگوی رفتاری قدرت­های بزرگ در مدیریت بحران­های بین­المللی در نظام تک‌چندقطبی. پژوهشنامه علوم سیاسی، 11(3)، 79-124.
ساجدی، امیر (1399). تحلیل مؤلفه‌های تأثیرگذار بر منازعه فلسطین اسرائیل و معامله قرن. فصلنامه سیاست جهانی. 9(33)، 205-230.
سیمبر، رضا (1383). بحران فلسطین: چالش‌ها و امیدها. فصلنامه مطالعات خاورمیانه. (3 و 4)، 105-130.
عابدی، محمد؛ شفیعی، نوذر؛ دهشیری، محمدرضا(1400). «الگوی رفتاری ایالات متحده آمریکا در مدیریت بحران های بین المللی»، نشریه علمی دانش سیاسی. 17(1)، 215-242.
قاسمی، فرهاد (1399). قدرت، نوپدیدگی و بحران در سیستم­های بین­المللی پیچیده و آشوبی: گامی به‌سوی مدل نظری نوین. فصلنامه روابط خارجی، 12(47)، 423-459.
قاعده هیئة علماء فلسطین (26 أکتوبر، 2023). من https://palscholars.org
محمدی، منوچهر و غفرانی، پیروز (۱۳۸۸). بحران فلسطین و راه‌حل آن. تهران: وزارت امور خارجه.
موسوی، سیدحسین؛ الحمد، جواد و برغوثی، ایاد (1382). سیری در اندیشه‌سیاسی جنبش حماس. تهران: مرکز پژوهش‌های علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه.
واعظی، محمود (1389). نظام نوین بین‌الملل و مدیریت بحران‌های بین‌المللی. راهبرد. 19(56)، 7-42.
وقوفی، امید؛ قاسمی، علی‌اصغر و حاجیانی، ابراهیم (1396). تبیین عوامل و پیشران‌های کلیدی آینده یمن تا سال 1406. فصلنامه آینده‌پژوهی دفاعی، 2(4)، 87-107.
Brecher, M. & Wilkenfeld, J. (1982). Crises in world politics. World Politics, 34(3), 380-417.
Coleman, P. T.; Vallacher, R.; Nowak, A. & Bui-Wrzosinska, L. (2007). Intractable Conflict as an Attractor: Presenting a Dynamical-Systems Approach to Conflict, Escalation, and Intractability. In IACM 2007 Meetings Paper.
Geneva Vonvention Relative to the Protection of Civilian Persons (1949). In https://www.un.org
Philips, W. & Rimkunas, R. (1978). The concept of crisis in international politics. Journal of Peace Research, 15(3), 259-272.
United Nations (2013). Torture and ill treatment of Palestinian detainees & prisoners. In https://www.un.org
دوره 21، شماره 1 - شماره پیاپی 41
تالیف مقاله
فروردین 1404
صفحه 263-296
  • تاریخ دریافت: 15 تیر 1403
  • تاریخ بازنگری: 23 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش: 27 آذر 1403